Abdicatie

Onze eerste koning was was een broer van Napoleon. Een Corsicaan dus. Vier jaar lang troonde hij over ons. Van juni 1806 tot juli 1810. We hadden geen kwaaie aan hem. Zijn mooiste daad: zijn abdicatie. Hij deed afstand van de troon om zijn Nederlandse onderdanen te helpen.

Het hielp niet. Dat gebeurt meer met mooie daden. De intentie van Lodewijk Napoleon Bonaparte was om te worden opgevolgd door zijn zoontje teneinde te verhinderen dat Nederland bij het Franse keizerrijk zou worden ingelijfd. De grote broer, de keizer der Fransen, had lak aan de troonsafstand van zijn broer en lijfde Holland in. La mort sans phrase.

Bereidheid om troonsafstand te doen. Lodewijk heeft een sympathiek voorbeeld gegeven. Ik denk dat de republikeinse strijdmakkers van Hans van den Bergh dat met me eens zijn.

Wanneer Sebastian Haffner een geschiedenis-vergelijking maakt tussen het einde van het Romeinse rijk en de op handen zijnde teloorgang van de westerse wereld, somt hij een aantal gelijkenissen op tussen toen en nu. Hij noemt onder andere: abdicatie-bereidheid.

Abdicatiebereidheid. Het is een term om op de tong te proeven. Ik zie een taal-mogelijkheid om de term te gebruiken wanneer we het over sociaalpsychologische verschijnselen hebben. Een voorbeeld. Ik herinner me hoe we, toen ik een jonge jongen was, verrukkelijke fietstochtjes maakten over de Veluwe. We fietsten achter onze vader aan. Als we rechtsaf moesten, stak hij zijn rechterhand uit en we volgden. Als hij over een zanderige plek in het fietspad reed, waarschuwde hij zijn volgers met de uitroep: 'Hobbeltje mul.'

Zulke vaders bestaan niet meer. Vaders van nu fietsen in hun eentje met een baby op hun buik, want moeders hebben een cursus elders. Vaderlijke abdicatiebereidheid heeft die verandering mogelijk gemaakt. Ik herhaal wat mijn goede vader zei: 'Dat is de vooruitgang, jongen. Dat hou je niet tegen.'

Op de afbeelding: de eerste koning die we hebben meegemaakt op ons grondgebied.