Waarom was Goya doof?

Zou Goya doof zijn geweest omdat hij ervoor gekozen had om doof te zijn? Niet aannemelijk natuurlijk, want kàn dat, letterlijk doof worden omdat het te vreselijk is wat je te horen krijgt?

Toch wordt dat gesuggereerd in de film die Milos Forman maakte over Goya. Titel: 'De spoken van Goya'. Uitgebracht in 2006. Pas onlangs gezien, in Parijs. Wat een prachtfilm. Zo maakt alleen Forman ze, met indringende stellingnamen. In dit geval tegen de Spaanse inquisitie, tegen antisemitisme, tegen de oorlog, tegen corruptieve machtswellust, tegen hypocrisie.

Een historische film, die een werkelijkheid weergeeft van eind achttiende begin negentiende eeuw. Maar de thematiek heeft niets van zijn actualiteit verloren.

Goya de hoofdpersoon van de film, maar ook zijn tegenspeler, don Pedro, is het, de inquisiteur die later een handlanger wordt van Franse bezetters in Spanje. Wanneer deze hufter, Pedro, weer eens iets in het oor van de geniale schilder sist, hoort Goya een snerpend geluid en treedt zijn doofheid in. De afbeelding toont de scène uit Formans film, wanneer dat gebeurt.

Je kunt denken: Goya kan het op dat moment niet verdragen om te horen wat hem ingeblazen wordt.

Het doet denken aan Van Gogh, toen hij in Arles woonde en Gauguin bij hem logeerde. We weten van Vincent bijna alles. Uit de brieven die hij aan zijn broer Theo schreef. Maar we weten niet en zullen waarschijnlijk nooit weten waarom hij zich een stuk oor afsneed in Arles en dat stukje vlees in een krant gewikkeld bezorgde bij een plaatselijk hoertje, Rachel. Het idee is geopperd dat Vincent, kenner van de Bijbeltekst, heeft gedacht aan het woord 'Als uw oog u hindert, ruk het uit'. En dat, mutatis mutandis, heeft toegepast op zijn oor, toen hij iets te horen kreeg dat hij niet wilde horen.

Is het aannemelijk?