Infamous/Truman Capote

Men mag in het derde nummer van ons tijdschrift Nynade (over Kunst en Letteren) een bijdrage verwachten van de hand van Hans van den Bergh. De titel van het essay luidt: Kunst en waarheid. Van den Bergh behandelt de kwestie heel concreet naar aanleiding van een sonnet van Dèr Mouw. Ja, kunst en waarheid, spannende relatie.

Je komt er toe om over die relatie na te denken wanneer je de kortelings gemaakte film 'Infamous' hebt gezien. Een film die een tweelingzusje is van de film 'Capote', al eerder vertoond.

Die film, 'Capote', ging over een sinistere roofmoord in Holcomb, een stadje in Kansas, USA, en de manier waarop Truman Capote dat gebeuren heeft gebruikt om daarover zijn roman 'In cold blood' te kunnen schrijven. De film 'Infamous' gaat over precies hetzelfde en natuurlijk ontkom je er niet aan om te vergelijken.

In HP/De Tijd heeft een recensent dat gedaan. We kunnen dat weten omdat de reclame voor 'Infamous' aankomt met een citaat uit zijn stuk: "Een meesterwerk...Infamous is een betere film dan Capote". Geloof er maar niets van - het is niet waar.

'Infamous' aapt 'Capote' in hoge mate na, wat nogal eigenaardig is om te constateren. Verschillen? De nichterigheid in gedrag en outfit van Capote wordt in de nieuwe film zwaarder aangezet. Iets te vaak gebeurt het dat in het landelijke stadje de decadente New Yorkse homo vlak na zijn aankomst simpelweg voor een vrouw wordt aangezien. Dat Capote een profijtelijke vriendschap lijkt te tonen voor degene die de vier mensen daadwerkelijk van nabij heeft doodgeschoten voor een handvol dollars, een vriendschap die mogelijk een sexueel-erotische component heeft naast een zekere lotsverbondenheid wegens vergelijkbare jeugdervaringen, het komt ook in 'Infamous' terug. Maar ook op dat punt zijn de accenten zwaar aangezet: een kus, een verkrachting in de cel (is dat aannemelijk?), sentimentaliteit.

Ook de executie van de vermoorde familie en de executie door ophanging van de daders, jaren na de gebruikelijke juridische procedures, wordt in 'Infamous' getoond zonder enige terughoudendheid; details worden nadrukkelijk aangezet. 'Capote' deed het verfijnder. Méér waarheid? Of juist minder?

Een wel interessant accent-verschil is de nadruk, in 'Infamous', op de doorbraak van de beroemdheidscultus. De bewoners van Holcomb moeten eerst helemaal niets van die rare Capote hebben. Maar wanneer hij begint te vertellen over zijn contacten met beroemde filmsterren, dan gaan alle deuren en monden voor hem open.

De titel van de film is geniaal gevonden. Van 'famous' naar 'infamous', van faam naar infaam, het lijkt wel of het een kleine stap is. Dat is natuurlijk niet zo. Maar wie faam al te zeer zoekt, loopt wel een risico, naar het schijnt, om tot infamie te geraken.

De beroemdheids-cultus heeft zich intussen, vooral dank zij de tv, over de gehele wereld verspreid. H.J.A.Hofland was, schrijft hij, eens op de tv geweest en werd daarna in de tram aangesproken door een hem onbekende dame die niet wist wie hij was maar die wel wist te melden dat zij hem herkende als Bekende Nederlander. Ze heeft er, thuisgekomen, vast en zeker met glanzende ogen over verteld .

Er leeft een wens onder de mensen om Nieuwe Heiligen temidden van ons te zien rondwandelen. Ook Truman Capote is het gelukt om tot dezulken te gaan behoren.

De afbeelding laat Capote zien. Nee sorry, het is de acteur Toby Jones, die voor ons in het oude Europa, althans voor mij, eenvoudigweg anoniem blijft achter zijn personage. Tegenover Capote/Jones staat, ingesnoerd, de acteur die een van de veroordeelde boeven speelt vlak voor zijn executie. We zien fictie, met een intrigerende, mysterieuze saus: waarheid.