Het dekbed van Toergenjew

Nu ik begonnen ben om Toergenjews roman 'Liza' te lezen, denk ik natuurlijk terug aan de dag dat ik aan zijn sterfbed stond. Hij lag er niet meer in, omdat hij al lang dood was voordat ik op de wereld kwam. Hij stierf in 1883.

Maar ik zag dat bed. Men heeft de datsja zorgvuldig ingericht zoals die er uit moet hebben gezien toen hij er overleed.

Het huis staat in Bougival. Op de helling van een heuvel, tussen de pijnbomen. Als je er voor de deur staat en naar beneden kijkt zie je het huis waar de zangeres Pauline Viardot woonde met haar man.

Toergenjew had Pauline horen zingen, haar stem gehoord en haar schoonheid aanschouwd. Sindsdien is hij vele jaren lang in haar nabijheid gebleven. Op de hierbij geplaatste afbeelding zien we Pauline bij de piano met Toergenjew aan haar zijde. Dat was in Baden-Baden, in 1864.

Toen literatuurminnaars de datsja opnieuw inrichtten zoals Toergenjew zelf die woonplaats moet hebben gekend, hebben ze naar volmaakte authenticiteit gestreefd. Dat konden ze doen omdat er een foto van het interieur bestond.

Bij dat bed heeft een gids me toevertrouwd dat er bij dat inrichten één groot probleem was, dat voortvloeide uit de omstandigheid dat er in 1883 nog geen kleurenfotografie was. Welke kleur zou het dekbed hebben gehad? De keuze was, gezien de aard van het grijs op de foto: rood of groen.

Men had voor de minder wufte kleur gekozen, groen. Aldus is de knoop ooit doorgehakt.

Ik heb de kwestie voorgelegd aan een literatuurdeskundige, Camille Mortagne, die recentelijk nog in het tijdschrift Nynade met verve over Louise Labé, Miss Tic, Virginia Woolf, Victor Hugo, Madé Djelantik en Johan Fabricius heeft geschreven. Haar antwoord was: rood. Dat zei ze op grond van eigen ervaring onder een dekbed in het Franse plaatsje Voutenay.

In mijn hart blijft de twijfel voortbestaan omtrent de kleur van het dekbed in de datsja van Toergenjew.