Mooi verliezen

Hoe komt het dat Nederland in 2010 niet wereldkampioen voetbal is geworden? Er worden verklaringen gezocht. Heeft het aan de scheidsrechter gelegen? Waren de spelers te gespannen? Was de tegenstander eenvoudigweg beter? Het ligt eenvoudiger. Ik ga dat uitleggen.

Het is waar dat Spanje beter voetbalde dan Nederland. Maar dat kan de fundamentele verklaring niet leveren. De betere ploeg wint niet altijd. De nieuwe wereldkampioen levert zelf het bewijs: in de eerste ronde won Zwitserland van Spanje.

Het is waar dat de Nederlandse spelers te gespannen waren; de kwestie van winst of verlies in deze sportwedstrijd had veel en veel te veel nationalistisch belang gekregen. Daar word je bovenmatig gespannen van. Maar hetzelfde gold in precies dezelfde mate voor de Spaanse spelers.

Aan de scheidsrechter heeft het niet gelegen. Hij had zowel Nigel de Jong als Van Bommel al vrij snel in het begin van de wedstrijd met een rode kaart kunnen wegsturen - neutrale buitenlandse media laten zich daar onverbiddelijk over uit. Nederlandse toeschouwers die niet door nationalisme verblind waren hebben het, met plaatsvervangende schaamte, waargenomen.

Wat dan wel?

Welnu de verklaring ligt eenvoudigweg voor de hand: zoals altijd is het de vooronderstelling in de geesten die de verklaring levert. In dit geval is die niet moeilijk te vinden, omdat hij door de Nederlandse betrokkenen werd uitgesproken: 'We spelen om te winnen. Niet om mooi spel te vertonen.'

Kort en krachtig gezegd: winnen gaat voor alles. Beter lelijk winnen dan mooi verliezen.

Deze keuze is de verkeerde.

Want de tweede keus na mooi winnen is mooi verliezen. Niet: lelijk winnen. Wie vindt dat lelijk winnen te prefereren is boven mooi verliezen loopt het ernstige risico dat hij lelijk verliest.

Lelijk verliezen, dat is wat de Nederlanders hebben gedaan. Het ware beter geweest als ze mooi hadden verloren.

Mooi verliezen, misschien is dat wel wat we in het leven optimaal kunnen nastreven. Trouwens, winnen of verliezen, daar gaat het in het leven toch niet om, nietwaar? Dat is iets voor wie het van belang vindt welke plus of min anderen op hun schoolbord noteren. Daar dienen we ons, naar mijn smaak, niet al te veel van aan te trekken.

Mooi verliezen. Ik herinner me dat ik die woordcombinatie voor het eerst hoorde uit de mond van de dichter Frits Ekkel. Alleen al vanwege die inbreng verdient hij de mooie plaats die hij inneemt in het paleis van mijn ziel.