Jezus schreef in de aarde

Jezus was er bij toen heren klaar stonden om een overspelige vrouw te stenigen. Hij zei: 'Die van ulieden zonder zonden is werpe het eerst den steen op haar.' Dat hielp. Wie is zonder zonden? Niemand toch. Ze dropen af.

Hoe verliep het gebeuren? Het was op een ochtend in de Tempel. Jezus zat er en mensen luisterden naar wat hij te zeggen had. Er kwamen schriftgeleerden en Farizeërs naderbij. Ze hadden een vrouw bij zich 'in overspel gegrepen'. Zo staat het in de Bijbel, in het evangelie van Johannes (begin van hoofdstuk 8).

Ik citeer.
Haar gesteld hebbende in 't midden zeiden zij tot hem: Meester, deze vrouw is op de daad zelve gegrepen, overspel begaande; Mozes heeft ons in de wet geboden, dat dezulken gesteenigd zullen worden: gij dan, wat zegt gij?

Dat verzonnen ze niet die schriftgeleerden en Farizeërs.
In Levicitus (20.10)staat: Een man, die met iemands huisvrouw zal overspel gedaan hebben, dewijl hij met des naasten vrouws overspel gedaan heeft, zal zekerlijk gedood worden, de overspeler en de overspeelster.
En in Deuteronium (22.22): Wanneer een man gevonden zal worden liggende bij een mans getrouwde vrouw, zoo zullen beiden sterven, de man die bij de vrouw gelegen heeft en de vrouw; zoo zult gij het booze uit Israel wegdoen.

In zijdelingse vraag is hier op zijn plaats. Waarom werd er maar één persoon binnengebracht, terwijl het spel dat overspel heet toch niet anders dan met minstens twee gespeeld wordt?

Een andere vraag is waarom die schriftgeleerden en Farizeërs dat deden, die ochtend in de Tempel. Daarop biedt de evangelist een antwoord:
Dit zeiden ze, hem verzoekende, opdat zij iets hadden om hem te beschuldigen.

Een rotstreek dus.

Eerst reageerde Jezus volkomen onverwacht: Jezus, nederbukkende, schreef met den vinger in de aarde.

Toen ze bleven vragen sprak hij die goddelijke woorden.

En daarna bukte hij nog een keer en schreef in de aarde.

We weten niet wat hij schreef. Hier waren de woorden minder belangrijk dan de handeling. Wat die betekende, daar ging het om. Wie in de aarde schrijft, schrijft wat geen pretentie heeft om te blijven. Daarom bestaat ook de vertaling 'Jezus schreef in het zand', waarmee nadrukkelijker is aangegeven dat het om uitveegbare woorden ging.

Mensen doden, stenigen nog wel, om overspel? Is dat een goddelijk voorschrift? Een dogma? Weg ermee. Woorden die dienen te worden uitgeveegd. Weg met dogmatiek überhaupt. Dogma's zijn onmenselijk, zoals stenigen onmenselijk is.