verhalen

Wie de verloren tijd wil terugvinden moet bij voorkeur vertrouwen op 'la mémoire involontaire', dat is waar. De smaak van een koekje dat je achteloos in je thee doopt, kan een wereld aan herinneringen oproepen. Het is waar. Maar het is ook waar dat ik Tino Rossi maar hoef te horen, op een cassettebandje, of een golf aan voorbij geluk overspoelt me.

Gisteren heb ik, daartoe aangespoord door Anne Scheepmaker, nog eens aan tafelgenoten het waargebeurde verhaal verteld van mijn bijna-verdrinken. Tijdens het door Sannah Edens en Walter Crommelin voor talrijke vrienden aangerichte feestmaal ter gelegenheid van hun koperen huwelijk.

Mijn plicht roept me nogal eens naar Parijs. Ik ga er dan heen met de trein. Nee, niet met de Thalys. Die is wel vlug maar waarom moet eens mens vlug reizen? Ik ga via de steden Antwerpen en Lille.

De tram is behoorlijk vol, als ik voorin instap. Geen zitplaats vrij. Ik stel me standvastig op vlak achter de plaats van de bestuurder. Een zittende jongeman biedt mij zijn plaats aan. Heus, er zijn nog van die mensen. Niet eens weinig.

Parijs. In het metrostation, op het perron. Hij staat op het punt te vertrekken, mijn metro. Ik kom aansnellen. Hij laat zijn hoge toon al horen. Die toon komt in de plaats van het 'Zurückbleiben' in de U-Bahn van Berlijn. De deuren kunnen elk ogenblik dichtschuiven met hun harde klap van onherroepelijkheid.

Als je ergens het wij-gevoel kan oplopen, dan is het wel in zo'n gestructureerd geheel als het leger. Een soldaat voelt meer weerzin tegen de nabije korporaal dan tegen de verre vijand. Zo sluit men graag de rijen. Lees de evocatie van het front tijdens de Eerste Wereldoorlog in 'Reis naar het einde van de nacht', van Céline, en je raakt diep van dit besef doordrongen.

Toen mijn uniformkraag eenmaal gesierd was met een stip, kon ik Harderwijk verlaten met wat elementaire kennis van de Russische taal. Ik werd gedetacheerd naar de staf van de Derde Divisie. In Vught.

Wanneer Caesar over het plein loopt, loopt een troep mensen hem achterna. Onder hen een waarzegger. Die roept hem toe: 'Beware the ides of march'. In het Engels, want ik citeer Shakespeare, uit zijn toneelstuk 'Julius Caesar'. Kijk uit voor de iden van maart.

Het was de dag na Koninginnedag. Heel vroeg in de ochtend. Ik opende de deur en wierp een blik op de mensonterende rommel die buren voor ons huis hadden neergeworpen.

De gemeente doet veel goeds. Nu hadden ze weer een houten bank geplaatst tegen de oude boom. Als er geen vrouwen op zaten, ging er wel eens een man op zitten, onder het gebladerte. Meneer Viagra deed het wel eens.

Hij kon, ook daar, zo genoeglijk aan zijn zuurstok likken, meneer Viagra. Hij hield graag zijn likritme laag. Hij wist, uit ervaring, dan deed je er lang over, over het genieten.