Tsjechow: retrospectieve jaloezie

Wanneer Tsjechow zijn verslag schrijft over de strafkolonie op het eiland Sachalin, neemt hij zich voor om het niet te hebben over de misdaden die de mensen hebben begaan die daar hun dwangarbeid verrichten. Maar soms kan hij het niet laten.

'Er zijn interessante persoonlijkheden', schrijft hij. En geeft het voorbeeld van Pisjtikow, die tot levenslange dwangarbeid is veroordeeld. Wat heeft die man gedaan?

'Hij heeft zijn echtgenote doodgegeseld. De vrouw was acht maanden zwanger. Het was een hoog opgeleide vrouw, Het geselen heeft zes uur lang geduurd.'

Vraag: wat bracht Pisjtikow tot deze gruweldaad?

'Aanleiding was de jaloezie die Pisjtikow voelde ten aanzien van het verleden van zijn vrouw, in de tijd dat ze nog niet getrouwd waren. Tijdens de oorlog had ze zich laten verleiden door een Turkse gevangene. De vrouw schreef brieven aan de Turk en Pisjtikow bracht die voor haar aan de Turk over. Pisjtikow drong er bij de Turk op aan dat deze op de avances van de vrouw in zou gaan. Later werd de Turk weggevoerd; hij verdween van het toneel.

Toen werd de vrouw verliefd op Pisjtikow, omdat hij zo goed voor haar was geweest. Ze trouwden. Ze kregen vier kinderen.

Tot op een dag een overweldigend gevoel van retrospectieve jaloezie het hart van Pisjtikow samenkneep.'

Tsjechow beschrijft Pisjtikow, zoals hij hem op Sachalin aantrof.

'Een grote magere man, die er respectabel uitziet met zijn lange baard. Hij werkt als bediende bij de politie en mag als zodanig burgerkleding dragen. Hij werkt serieus, is uiterst beleefd, geheel geconcentreerd op zichzelf. Ik ben naar zijn woning gegaan, maar hij was er niet. Hij heeft een kamertje in een hut; ik zag zijn bed, keurig opgemaakt, met een rode deken. Daarboven een vrouwenportret. Zijn vrouw, denk ik.'