Vaandrig

Ooit was ik vaandrig van de Stoottroepen. Het moet in 1952 geweest zijn. In oktober 1950 was ik voor m'n nummer opgekomen, als dienstplichtig militair. De eerste veertien dagen vertoefde ik als recruut in de Oranje Nassau Kazerne aan de Mauritskade te Amsterdam.

Die kazerne bestaat niet meer. Op die plek zijn nu mensenwoningen te vinden, appartementen. Geen slechte maatschappelijke verandering. Maar de materialiteit van een herinnering is verdwenen. Ik herinner me nog dat we bij de uitgeholde stenen trappen werden herinnerd aan de soldaten van Napoleon die daar ook nog gelegerd waren geweest.

En vooral herinner ik me dat we met gesloten kraag moesten rondlopen, teneinde duidelijk als recruut herkenbaar te zijn. Het stond erg achterlijk. We mochten die eerste dagen niet met verlof, wat mijn moeder erg ongerust maakte. Zou ik wel behoorlijk te eten krijgen? Ze had me ook zien marcheren, die schat, toen we uitzonderingsgewijs een keertje de straat op werden gestuurd om te leren in de maat te lopen. Ze heeft gehuild om dat ze dacht dat ik op weg was naar het front.

Na veertien dagen al werd ik overgeplaatst. Naar Harderwijk, ook in een Oranje Nassau Kazerne. Ook al sindsdien omgetoverd tot een woonplek voor de burgerman.

Wat moest ik in Harderwijk? Russisch leren. Om toekomstige krijgsgevangen te kunnen ondervragen, want de koude oorlog was losgebarsten, vlak nadat we onze zogenaamde politionele acties in Indonesië hadden beëindigd, waaraan de deelname mij was onthouden, niet tot mijn verdriet.

Als oppassand militair student viel het me toe om na ongeveer een jaar tot vaandrig te worden benoemd. Mijn uniform verschilde aanzienlijk van wat de afbeelding toont, maar ik kreeg wel een stip op mijn kraag.