De kijk van Virginia Woolf

In Virginia Woolfs roman 'Jacob's room' (1922) is Jacob Flanders wel de hoofdpersoon, maar we komen van hem weinig meer te weten dan de kijk, op hem, van anderen. Wanneer hij als 19-jarige jongeling een treincoupé binnenkomt, zit daar Mrs.Norman, een dame van vijftig, die we verder in het gehele boek niet meer zullen tegenkomen.

Ze zegt 'This is not a smoking-carriage'. Het zal misschien komen door een niet aangestoken pijp die Mrs.Norman waarneemt in Jacobs mond. Of in zijn hand, wie weet. Of denkt Mrs.Norman: 'O een jongeman - die zal wel gaan roken'?

We lezen dat Jacob niet reageert op de woorden van Mrs.Norman. 'He seemed not to hear her.' Woolf biedt haar lezers een inkijkje in de geest van de vrouw, die zich bedreigd voelt zonder dat de jongen daar ook maar enige aanleiding toe biedt.

'The train did not stop before it reached Cambridge, and here she was shut up alone, in a railway carriage, with a young man.'

Ze voelt in haar tas naar dingen die ze hem met haar rechter hand naar het hoofd kan gooien, wanneer de nood aan de vrouw zou komen. Met haar linker zou ze dan aan de noodrem kunnen trekken.

Ze heef een schoolgaande zoon, Mrs.Norman. Maar dat neemt niet weg dat ze in haar geest een algemene regel bewaart betreffende mannen in het algemeen. 'Nevertheless, it is a fact that men are dangerous.'

Macht van de literatuur! Die ons gevoelig maakt voor dat wat werkelijk belangrijk is in het leven. We menen van alles over anderen te weten. We menen allerlei interpretaties te kunnen maken en moeten beseffen dat we het doen op grond van een persoonlijke mythologie, opgebouwd uit een veelheid aan vooronderstellingen, die nogal eens de vorm hebben van rare vooroordelen.