Yeats, dichter, een echte
De dichter Yeats (1865-1939) stierf in Roquebrune, aan de Middellandse Zee. Er zijn slechtere plekken voor de laatste adem, naar mijn smaak. Maar hij was een geboren Ier en nationalist. Reden voor zijn landgenoten om zijn lichaam naar Ierland terug te brengen. Daar is hij herbegraven.
Op zijn graf staat geschreven wat hij wenste dat men er op schrijven zou.
Cast a cold Eye
On Life, on Death.
Horseman, pass by.
Woorden van wijsheid. 'Leven en dood, blijf er koel onder. Jij die voorbijkomt op je paard, ruiter, rijd rustig door.'
Er wordt wel gedacht dat hij een hermetisch dichter was. Niets is minder waar. Hermetisch dichten is onbegrijpelijk dichten. Van een dichte deur zeggen we wel dat hij hermetisch gesloten is. Alleen slechte dichters houden hun betekenissen achter een dichte deur verborgen. Achter onbegrijpelijk verbaal gegoochel. Waar betekenis opzettelijk is verstopt is een slechte dichter aan het werk geweest. Beter gezegd: een on-dichter. Yeats was een dichter, een echte. Geen slechte.
Lees, om het te beseffen, wat hij schrijft na een liefdesnacht, beleefd met een zeer beminde en begeerde vrouw. (Die overigens na die ene keer, merkwaardigerwijs, onthouding preekte.)
My arms are like the twisted thorn
And yet there beauty lay;
The first of all the tribe lay there
And did such pleasure take;
She who had brought great Hector down
And put all Troy to wreck.
Het is te mooi om te vertalen. De dichter beschrijft, alsof we naast hem staan. Alsof we er bij zijn, na het gebeuren, en met hem meekijken naar de vrouw, concreet wezen, aangeduid door middel van een abstractie, 'beauty'.
Bescheidenheid: die onhandige armen.
Trots: de aanblik van rust na bevrediging, van schoonheid.
Adoratie: de beminde vrouw, die 'beauty', 'the first of all the tribe', wordt vergeleken met Helena, die als de mooiste van alle vrouwen in de Griekse mythologie kan worden beschouwd. Om wie de Trojaanse oorlog werd gevoerd. Die het noodlot incarneerde voor Troje en voor Hector, de belangrijkste held van die stad.
Perfect gebruik van fundamentele poëtische middelen: ritme, stijlfiguren.
En het beste poëtische kenmerk van alle denkbare kenmerken: eenvoud.
